Akcyza nakłada jest na:
- produkty energetyczne (przede wszystkim środki napędowe i grzewczych)
- energia elektryczna
- napoje alkoholowe
- wyroby tytoniowe
Na ternie całej wspólnoty europejskiej akcyzę opłaca się jednorazowo. Wyjątkiem w tej regule są samochody osobowe przed ich pierwszą rejestracją. Część artykułów obarczona jest obowiązkowym znakowaniem. Banderole wymagane są przy każdym jednostkowym produkcie alkoholowym (oprócz piwa) i tytoniowym. Rozporządzania te weszły w życie w momencie wstąpienie polskie do UE, czyli 1 maja 2004 roku.
Akcyza nakłada jest ze względy na szkodliwość opodatkowanych towarów. Ma za zadanie ograniczyć konsumpcję tych niezdrowych artykułów. Jest także ważnym środkiem dochodowym dla budżetu państwa, w wyniku nakładania podatku akcyzowego na dobra infrastrukturalne (energia, paliwa) lub konsumowane na masową skalę (używki).
